«Объект под лупой» рубрикасында ТР Дәүләт экспертизасының уңай бәяләмәсен алган объектлар турында кызыклы фактлар сөйлибез. Шуларның берсе – Казанның Жуковский урамындагы бина, ул земство түрәләрен дә, җәмәгать судьяларын да, хәтта яшь Федор Шаляпинны да хәтерли.
Диварларга үрелгән тарих
И.В. Аухадеев исемендәге Казан музыка көллияте – Россиянең иң борынгы музыка уку йортларының берсе. Бина мәдәни мирас объекты – төбәк әһәмияттәге архитектура һәйкәле булып тора. Ул 1884-1887 елларда архитектор Лев Хрщонович проекты буенча төзелгән.
1917 елгы инкыйлабка кадәр биредә Казан өяз земство идарәсе һәм Казан шәһәре һәм Казан өязе җәмәгать судьялары съезды урнашкан. 1886-1890 елларда земство управасында язучы булып Федор Шаляпин эшләве аеруча кызыклы факт булып тора - ул вакытта әле беркемгә дә билгеле булмаган, башлангыч училищены тәмамлаган егет. Шаляпин үзе соңыннан әтисе аны монда «кәгазьләр язышу өчен» урнаштырганлыгын искә төшерә. Ул чагында тыйнак писарь дөньяның иң бөек опера җырчысы булыр дип кем уйлаган булыр иде.
Совет чорында бина берничә хуҗаны алмаштырган: 1918-1920 елларда биредә халык мәгарифе бүлеге, 1920-1925 елларда ТАССР Мәгариф Халык комиссариаты урнашкан. Ә 1925 елдан бу стеналарда музыка яңгырый башлый – монда музыка училищесы ачыла.
Училище (хәзер көллият) Ильяс Аухадеев (1904-1968) исемен йөртә – скрипкачы, дирижер һәм укытучы, ул үзе шушы уку йортын тәмамлаган, ә 1960-1968 елларда аның директоры булган. Биредә төрле елларда музыка сәнгатенең күп кенә күренекле эшлеклеләре, шул исәптән композитор Фарит Яруллин, атаклы «Шүрәле» балеты авторы укыткан һәм укыган.
Бина XIX гасырда Казан өчен сирәк күренеш булган псевдомавритан эклектика стилендә эшләнгән. Аның фасады аркалы тәрәзәләр, ярымколонналар һәм орнаменталь фриз белән бизәлгән – һәм, бәхеткә, тарихи кыяфәте нигездә безнең көннәргә кадәр сакланган.
Объект саннарда
Бу цокольле өч катлы бина. Объектның төп параметрлары:
объектның гомуми мәйданы – 2 мең кв. м
төзелеш күләме – 9 650 куб. м
төзелеш мәйданы – 666 кв. м.
Бина планында гади турыпочмаклы формада. Терәк диварлар – кирпечтән, буй һәм аркылы. Цоколь кат өстендәге түшәмәләр кирпеч цилиндрик гөмбәзләрдән, ә калган катлар өстендә –агач балкалардан эшләнгән. Түбәсе иңкү, агачтан.
Бина функциональ яктан түбәндәге өлешләргә бүленгән:
- административ бүлмәләр блогы;
- фонотека һәм китапханә;
- уку бүлмәләре;
- техник бүлмәләр блогы.
Нәрсә эшләргә планлаштырыла?
Проектта мәдәни мирас объектын саклау буенча комплекслы эшләр каралган. Төп чаралар арасында:
-
агач түшәмәләрне (1-3 кат өстендәге) монолит тимер-бетон түшәмәләргә алыштыру, алар профильле корычтан алынмый торган опалубкалы металл балкаларга урнаштырылачак;
-
янгынга каршы нормалар нигезендә гамәлдәге баскычны сүтү һәм торгызу;
-
цоколь һәм беренче каттан өстәмә чыгу өчен стеналарда уемнар тишү;
-
җайланма проекты нигезендә бүлмәләргә перепланировка ясау;
-
түбә өслеген һәм түбә япмасын алыштыру, стропиль түбәсенең кимчелекле элементларын ремонтлау;
-
чорма япмасын минеральват плитәләр белән җылыту;
-
түбәдәге агач элементларны антисептиклар һәм антипиреннар белән эшкәртү;
-
барлык тәрәзә һәм ишек блокларын, тарихи формасын һәм материалын саклап, әмма заманча җылылык-техника нормаларын үтәп, яңаларына алыштыру;
-
отмостканы, балконнарны, приямкалардагы козырекларны һәм диварларның цоколь өлешендәге саклагыч металл алъяпкычларны ремонтлау.
Проектта катнашучылар:
Төзүче: И.В. Аухадеев исемендәге Казан музыка көллияте
Техник заказчы: Главинвестстрой РТ
Проектлаучы: Татинвестгражданпроект
Эксперт оешмасы: ТР Дәүләт экспертизасы
ТР Дәүләт экспертизасы тарафыннан хупланган реконструкция һәм реставрация проекты бу уникаль мирасны киләчәк буыннар өчен сакларга тиеш — саклык белән, тарихка хөрмәт итеп һәм куркынычсызлыкка һәм уңайлылыкка булган барлык заманча таләпләрне исәпкә алып. Бина, гасыр ярым дәвамындагы кебек, Казанның үзәк өлешен бизәү булып калачак.
